Η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ και ο Donald Trump

Του Μιχάλη Ρέττου, Δημοσιογράφου και Φοιτητή Φιλολογίας στο ΕΚΠΑ

Η εκλογή του Donald Trump στην προεδρία των ΗΠΑ είναι μάλλον το κορυφαίο πολιτικό γεγονός του 2016, ίσως πιο μεγάλης δυναμικής και από το Brexit, σχετικά με το ρόλο που μπορεί να παίξει στη διαμόρφωση της γεωπολιτικής σκακιέρας και την πορεία του πλανήτη γενικώτερα. Ένας από τους σημαντικώτερους λόγους που αυτές οι εκλογές είχαν ξεχωριστό ενδιαφέρον, είναι ότι ίσως για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες παρουσιάστηκε μία αντισυμβατική υποψηφιότητα που προέβαλε μία διαφορετική πρόταση για την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ (όπως αυτή έχει διαμορφωθεί από το 2001 έως σήμερα) και γενικώτερα για τον ρόλο της υπερδύναμης στα παγκόσμια πράγματα.

ΒΙΝΤΕΟ - Ο Γιώργος Κοντογιώργης για την δικαιοσύνη και το λεηλατικό πολιτικό προσωπικό 7-1-16

Ο ομότιμος καθηγητής και πρώην πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου Γιώργος Κοντογιώργης, στο Kontra Channel και στην εκπομπή Επί του Πιεστηρίου για την δικαιοσύνη και λεηλατικό πολιτικό προσωπικό:

Ο πατριωτισμός ως πολιτικός ρεαλισμός

Ο πατριωτισμός, είπε ο Σάμιουελ Τζόνσον, είναι το καταφύγιο των απατεώνων έχοντας προφανώς στο πίσω μέρος του μυαλού του διαφόρους πολιτικούς καπηλευτές του αγνού αυτού αισθήματος που είναι θεμελιωμένο σε όλους τους εχέφρονες ανθρώπους.  

               

Είναι πράγματι αληθές ότι όσοι επιθυμούν να δικαιολογήσουν τις εσφαλμένες πολιτικές τους αποφάσεις επικαλούνται τον πατριωτισμό και την αγάπη τους για το έθνος. Και όμως δεν έκαναν τον κόπο να σκεφτούν πατριωτικές και ρεαλιστικές λύσεις, λύσεις που δεν θα διασπούν τους συνεκτικούς δεσμούς της κοινωνίας, λύσεις παρμένες από την κοινοτική μας παράδοσή, λύσεις που να απελευθερώνουν το επιχειρηματικό δαιμόνιο του Έλληνα. 

Θρησκευτική Γεωπολιτική και Ελλάδα

του Μάριου Νοβακόπουλου

Το πεδίο των διεθνών σχέσεων είναι εξαιρετικά ευρύ.  Οι δρώντες συγκροτούν την παγκόσμια κοινότητα, από τα κυρίαρχα κράτη και τους διεθνείς οργανισμούς μέχρι τις μη-κυβερνητικές οργανώσεις και τις πολυεθνικές επιχειρήσεις, εμπλέκονται σε σχέσεις συενργασίας και ανταγωνισμού σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης ζωής, από τους πυρηνικούς εξοπλισμούς και την ενέργεια ως την προστασία του περιβάλλοντος και την υγεία.

Ένας από τους τομείς αυτούς είναι και ο πολιτισμός.  Υπό τον όρο αυτό συμπεριλαμβάνονται πολυποίκιλες δραστηριότητες, από τον κινηματογράφο και τη μουσική μέχρι εκπαιδευτικά προγράμματα, την εκμάθηση ξένων γλωσσών κ.α.  Η διάδοση του εθνικού πολιτιστικού πλούτου και η προσπάθεια προώθησης του ως προτύπου για άλλα έθνη είναι μία μορφή άσκησης “ήπιας δύναμης” (soft power), με στόχο τη μεγιστοποίηση της εθνικής επιρροής, του γοήτρου, την ανάπτυξη κοινών αξιών κ.α.  Μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους και συχνά δεν απαιτεί καν ευθεία κρατική ανάμιξη.
Στην πολιτιστική διπλωματία δύο είδη χωρών έχουν προνομιακή θέση.  Από τη μία είναι οι χώρες με μεγάλη δύναμη και οικονομική επιρροή παγκοσμίως.  Στο σύγρονο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον τους είναι εύκολο να διαφημίσουν και να προωθήσουν τον τρόπο σκέψης τους, τις αξίες τους, την τέχνη τους κ.α.  Τέτοιες χώρες είναι η Ιαπωνία και ιδίως οι ΗΠΑ, με ηγετική θέση στη διαμόρφωση αισθητικής, ιδεολογίας και κοσμοθέασης στη σύγχρονη Δύση.  Το άλλο είδος είναι οι χώρες με ειδικό ιστορικό και πολιτιστικό βάρος και βάθος, με μεγάλη διανοητική και καλλιτεχνική παράδοση και παραγωγή, όπως η Γαλλία.

Ένας μεγάλης σημασίας παράγων εντός της ευρύτερης πολιτιστικής διπλωματίας, είναι η θρησκεία.  Η θρησκεία ανέκαθεν υπήρξε από τις βασικότερες δυνάμεις που κινούν τις κοινωνίες και κατ' επέκτασιν τον κόσμο.  Συγκροτεί και συγκρατεί συνειδήσεις, δημιουργεί ηθική και νοοτροπίες, επηρεάζει το λαϊκό αίσθημα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάθε σκοπό:  καταλλαγή και όξυνση, σταθερότητα και αναταραχή.  Σήμερα η θρησκεία βρίσκεται στο πολιτικό προσκήνιο σε βαθμό που δεν είχε επιτύχει εδώ και αιώνες.  Αν και αυτό συχνά φαίνεται ως κάτι αρνητικό, λόγω της αναθέρμανσης των θρησκευτικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, της ισλαμικής τρομοκρατίας κ.α., υπάρχουν και δημιουργικές πτυχές, όπως η σύνδεση του βαθμιαίου εκχριστιανισμού της Κίνας με τη διεκδίκηση κοινωνικών ελευθεριών και ο ευεργετικός ρόλος των χριστιανικών εκκλησιών στην αναστήλωση της κοινωνικής συνοχής και εθνικής συνείδησης στο πρώην Ανατολικό Μπλοκ.  Τέλος, ας μην ξεχνάμε πως ο Δυτικός κόσμος αντιμετωπίζει όλο και περισσότερα προβλήματα με ηθική-φιλοσοφική πτυχή (βιοηθική, ανισότητα, κρίση στην οικογένεια, ψυχολογικά προβλήματα), και σε μία εποχή πρωτοφανούς πνευματικής ξηρότητας και υλισμού, η θρησκεία ίσως να μπορεί να συνεισφέρει στο διάλογο.