Ο κοινοτισμός στα Βαλκάνια και η καταστροφή του στο όνομα του εξευρωπαϊσμού

Του Νίκου Παππά, Φοιτητή Πολ. Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ρήξη στις 10/9/2016 

Τα Βαλκάνια, πυρήνας του Ανατολικού Ρωμαϊκού κόσμου (Βυζαντίου, κατά την Δυτική ιστοριογραφία) και της Ορθοδοξίας, κατάφερε να επιζήσει παρά τις αντίξοες συνθήκες επί Οθωμανικής κατοχής και να κρατήσει την πολιτικοκοινωνική του ιδιαιτερότητα. Την ιδιαιτερότητα αυτή, η οποία εκφραζόταν μέσω του κοινοτιστικού συστήματος, την είχαν αποδεχτεί οι Οθωμανοί κατακτητές για δικούς τους λόγους, κυρίως οικονομικούς.

Εθνική επιβίωση, Πολιτική και Ανεξαρτησία

Του Δημήτρη Βερδελή,

Πριν από λίγες εβδομάδες ήταν η επέτειος της Αμερικάνικης ανεξαρτησίας στην διακήρυξη της οποίας σε λίγες γραμμές εκτίθενται οι λόγοι χάριν των οποίων ο Αμερικανικός λαός θέλησε δια της ισχύος του να πετύχει την αποσύνδεσή του από το Αγγλικό Στέμμα προέβη σε πολλές αυθαιρεσίες μια από τις οποίες ήταν και η αύξηση του φόρου στο τσάι η οποία ήταν η αφορμή για το «ξέσπασμα» της επανάστασης, αυτή υπήρξε μια από τις πρώτες εφαρμογές «οικοδόμησης» έθνους στην παγκόσμια ιστορία.

Με την Αμερικάνικη διακήρυξη της ανεξαρτησίας ομοιάζουν και οι δικές μας διακηρύξεις ανεξαρτησίας στις οποίες χαρακτηριστικά αναφέρεται πως «το ελληνικό έθνος ενώπιον Θεού και ανθρώπων διακηρύσσει την πολιτικήν αυτού ύπαρξιν και ανεξαρτησίαν».

Κοινότητα Προσώπων, Έθνος Κοινοτήτων, Κοινότητα Εθνών

Απόσπασμα από το βιβλίο του Θεόδωρου Ζιάκα “Έθνος και Παράδοση”,

4.3.1. Το περιεκτικό κοινωνείν

Πρόσφορη αφετηρία, για μία συσχετιστική προσέγγιση των εννοιών έθνος καi κοινότητα, μας δίνει ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά του: Η οικογένεια και το χωριό ή η τοπική κοινότητα είναι είδη κοινότητας αναγκαία για το ζην. Η πόλις όμως είναι αναγκαία για το ευ ζην. Αν και άθροισμα επιμέρους κοινοτήτων, η πόλις τις υπερβαίνει ποιοτικά. Είναι το είδος κοινότητας που χρειάζεται για την πληρότητα του ζην και ευ ζην. Ενσαρκώνει, κατά την έκφραση του Βαγγέλη Κοροβίνη, το περιεκτικό κοινωνείν. Έχουμε δηλαδή μία ειδική μορφή συλλογικού: την περιεκτική κοινότητα.

Διανεμισμός: Μια εναλλακτική λύση για την κρίση

Άρθρο του Γιώργου Πισσαλίδη,

«Στον καπιταλισμό, ο άνθρωπος εκμεταλλεύεται τον άνθρωπο. Στον κομμουνισμό, συμβαίνει ακριβώς το αντίστροφο». Γκίλμπερτ Τσέστερτον

Ζούμε σήμερα μια οικονομική κρίση στην οποία υπαίτιος είναι η απληστία των τραπεζών και της Γουώλ Στρητ. Από την άλλη, η Αριστερά, που είχε πέσει σε ανυποληψία μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, επιστρέφει δριμύτερη με τις εξεγέρσεις των «αγανακτισμένων» του εξωτερικού, που στην περίπτωση των «Ανώνυμων» φλερτάρουν με τον αναρχισμό. Όμως υπάρχουν κάποιοι που απορρίπτουν τόσο τον καπιταλισμό των μεγάλων επιχειρήσεων, όσο και το μεγάλο κράτος του σοσιαλισμού ή τα κρατικά μονοπώλια του κομμουνισμού. Είναι οι οπαδοί του διανεμισμού (distributism), που κηρύττουν την επιστροφή στην τοπική οικονομία και την αποκέντρωση, ενώ έχουν ως μοντέλο ανάπτυξης τις μικρομεσαίες οικογενειακές επιχειρήσεις ή τις συνεταιριστικές τύπου «Μοντραγκόν».

Το κοινοτικό πνεύμα στο έργο του Ίωνος Δραγούμη

Του Γιάννη Κουριαννίδη,

Ο κοινοτισμός, ως σύστημα ιδεών, εισέβαλε τα τελευταία χρόνια στην κοινωνική, πολιτική και οικονομική σκέψη. Οι πρώτοι θεωρητικοί του μάλλον τον τοποθέτησαν στον αντίποδα τόσο του φιλελευθερισμού, όσο και του ατομικιστικού πνεύματος. Οι πιο καχύποπτοι θα μπορούσαν να πουν ότι­ δεν είναι τίποτε άλλο από μία ακόμη προσπάθεια του διεθνούς εξουσιασμού να υποκαταστήσει τα σοσιαλιστικά οράματα.

Ο κατ' εξοχήν θεωρητικός του κοινοτισμού στην Ελλάδα θεωρείται ο Επτανήσιος Κωνσταντίνος Καραβίδας. Όπως έγραφε χαρακτηριστικά: «Σύντομα λέγω εδώ ότι ο Κοινοτισμός, είνε ολοκληρωτική συνθετική αντίληψις της ζωής, είνε βίωσις - περιέχει συνεπώς βάσεις οικονομικής αναπλάσεως και στοιχεία πολιτισμού, επαληθευμένα από την Ιστορία μας και αναζωογονούμενα από την ανάγκη των καιρών σήμερα, ως το πιο ζωτικό αίτημα: Χωρίς να κλωνίζωμε την ατομική ιδιοκτησία και το ιερό όραμα της ανθρωπίνης προσωπικότητος - ζητάμε να βγάλωμε απ' την αναρχία και να τάξωμε και τις δύο αυτές τεράστιες δυνάμεις μέσα στην ιεραρχημένην κοινοτική ομάδα, η οποία εξευμενίζει και εξυψώνει την προσωπικότητα του ατόμου και γονιμοποιεί κοινωνικώς την ιδιοκτησία και ζητάμε πρακτικώς, να οργανώσωμε το χωρικό και μικροαστικό κεφάλαιο απάνω στην προσωπική ομαδική εκμετάλλευση των στοιχείων του τοπικού μας πλούτου, τα οποία ακριβώς προσφέρονται στους κοινοτικούς θεσμούς».

«Η Γαληνοτάτη Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου», ένα... ξεχασμένο κοινό

Του Νίκου Παππά, Φοιτητή Πολ. Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Η «Serenissima Repubblica di San Marino» [δηλ. Γαληνοτάτη Πολιτεία (ή κατά την λάθος μετάφραση: Δημοκρατία) του Αγίου Μαρίνου] είναι μια εξαιρετική και μοναδική περίπτωση μιας πόλης-κράτους η οποία επιβίωσε μέχρι και σήμερα. Η πόλη βρισκόταν στην επικράτεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και στην περιφέρεια του Ελληνικού κόσμου, ο οποίος αναπτυσσόταν πάντοτε με βάση τις αυτόνομες πόλεις-κοινότητες. Βρίσκεται μόλις μία ώρα μακριά από το Ρίμινι και έχει περίπου 30.000 κατοίκους.

Ο Μαρίνος ήταν ένας Χριστιανός λιθοξόος (=λαξευτής λίθων και μαρμάρων). Είχε πάει στην περιοχή του Ρίμινι για να κάνει Χριστιανικά κηρύγματα, όμως γρήγορα (το 257 μ.Χ.) κατέφυγε στο βουνό Μόντε Τιτάνο καθώς εκείνη την εποχή ο Διοκλητιανός είχε εξαπολύσει δριμείς διωγμούς κατά των Χριστιανών (και του Μανιχαϊστών) και βρισκόταν σε κίνδυνο. Εκεί έφτιαξε μια μικρή εκκλησία, σιγά-σιγά μαζεύτηκαν και άλλοι διωκόμενοι Χριστιανοί, και έτσι δημιουργήθηκε ο οικισμός που αυτός με την σειρά του εξελίχθηκε σε αυτόνομη πόλη. Η πόλη θεωρείται ότι ιδρύθηκε επίσημα στις 3 Σεπτεμβρίου 301 μ.Χ. (ημέρα θανάτου του Μαρίνου).

ΒΙΝΤΕΟ - Ο Χρήστος Γιανναράς για την παρακμή του νεοΕλληνικού κόσμου

Ομιλία του Χρήστου Γιανναρά στο «Εκκοκκιστήριο ΙΔΕΩΝ» στην Βέροια,

O καθηγητής Φιλοσοφίας και συγγραφέας Χρήστος Γιανναράς βρέθηκε στις 13 Μαΐου  στο «Εκκοκκιστήριο ΙΔΕΩΝ» στην Βέροια και παρουσίασε το νέο του βιβλίο «Την αλήθεια κατάματα» από τις εκδόσεις ΙΑΝΟΣ.

Επιπλέον, μίλησε για την σημερινή παρακμή (κι όχι κρίση) του Ελληνικού κόσμου, και τόνισε την ανάγκη για επιστροφή στην Ελληνική πόλη, την κοινωνία των πολιτών του Ελληνικού τρόπου.

Μια (ακόμη) εξαιρετική ομιλία του καθηγητού. Παρακολουθήστε την στο παρακάτω βίντεο:

Κάνοντας Πάσχα σε μια μικρή Ρουμάνικη Ορθόδοξη κοινότητα στην Ιταλία (βιωματικό)

Του Νίκου Παππά, Φοιτητή Πολ. Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

(Η Ρουμάνικη εκκλησία εν Ιταλία στην οποία αναφέρομαι)

Ευρισκόμενος σε μια μικρή πόλη της Νότιας Ιταλίας και μη υπάρχοντας στην περιοχή Ελληνική Ορθόδοξη εκκλησία, αποφάσισα να πάω σε μια Ρουμάνικη να κάνω Μεγάλη Εβδομάδα. Ομολογώ ότι στην αρχή είχα τις επιφυλάξεις μου καθώς μη καταλαβαίνοντας την γλώσσα θεώρησα ότι δεν θα μπορούσα να συμμετάσχω όπως και όσο θα ήθελα τις ακολουθίες, όμως η πραγματικότητα ήταν πολύ διαφορετική.

Παραγωγική ανασυγκρότηση: «Από τα κάτω» και με όρους Λαϊκού Κινήματος

Ξέρουμε από τον Μαρξ πως κάθε χρηματικό ποσόν ΔΕΝ είναι Κεφάλαιο. Συνεπώς, ΔΕΝ είναι Κεφάλαιο κάθε περιουσιακό στοιχείο. Ένα σπίτι ΔΕΝ είναι Κεφάλαιο όταν είναι το εξοχικό της οικογένειας. Είναι όμως Κεφάλαιο όταν ενοικιάζεται ως παραθεριστική κατοικία.

Ξέρουμε ότι το Κεφάλαιο είναι αυτό που χαρακτηρίζει τον Καπιταλισμό. Ο Καπιταλισμός για να εκκινήσει χρειάστηκε τη λεγόμενη Πρωταρχική Συσσώρευση Κεφαλαίου, όπως και κάθε επιχείρηση χρειάζεται Κεφάλαιο για να ξεκινήσει. Η Πρωταρχική Συσσώρευση έλαβε χώρα στη Δυτική Ευρώπη “χάρη” στη λεηλασία της Ελληνικής Ανατολής, κυρίως από το 1204 μ.Χ. Αργότερα, προστέθηκαν και τα πλιάτσικα από τις Νέες Χώρες, αποικίες κλπ.

Λέμε πως το Κεφάλαιο χαρακτηρίζει τον Καπιταλισμό αλλά, συνήθως, ξεχνούμε μια «λεπτομέρεια»: Η Συσσώρευση του Κεφαλαίου χαρακτηρίζει τον Καπιταλισμό κι όχι απλώς το Κεφάλαιο γιατί, προφανώς, Κεφάλαια στην οικονομία υπήρχαν και πριν. Για διάφορους όμως λόγους δεν συσσωρεύονταν, εκεί, έτσι και τόσο ώστε να μπορούμε να κάνουμε λόγο για πρωταρχική, και στη συνέχεια για τακτική, Κεφαλαιοκρατική Συσσώρευση. Και για να είμαστε πιο ακριβείς, όσο το επιτρέπει το μικρό αυτό κείμενο, η Συσσώρευση Κεφαλαίου πέρα από ένα όριο, είναι αποκλειστικό του Καπιταλισμού φαινόμενο, ειδοποιός διαφορά και ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του.  

Χώρες, λοιπόν σαν την Ελλάδα, οι οποίες, αφενός εκ του πολιτισμού τους, ΔΕΝ ευνοούσαν την συσσώρευση Κεφαλαίου και αφετέρου εκ της θέσης τους, υπήρξαν θύματα της λεηλασίας των Δυτικοευρωπαίων, μόνο εμμέσως μπορούν να θεωρηθούν «Καπιταλιστικές».  «Εμμέσως» εδώ εννοείται η μετοχή ως εκμεταλλευόμενη χώρα στο Σύστημα, στο”βαρυτικό πεδίο”, του Καπιταλισμού. Μετοχή, όπως ο εργάτης μετέχει του καπιταλισμού μέσω της επιχείρησης στην οποία δουλεύει. Όπως ο εργάτης δουλεύει για τον καπιταλισμό και ταυτόχρονα καταναλώνει τα του καπιταλισμού έτσι και χώρες σαν την Ελλάδα δουλεύουν στα πλαίσια του καπιταλιστικού καταμερισμού της εργασίας και ταυτόχρονα καταναλώνουν στα ίδια αυτά πλαίσια.  Επομένως, είναι αδύνατον η Ελλάδα να γίνει Σουηδία! Και όχι γιατί “άργησε” να μπει στο δρόμο της “καπιταλιστικής ανάπτυξης” και από τότε που μπήκε “χαζεύει” και “καθυστερεί” αλλά γιατί οι ρόλοι είναι μοιρασμένοι και ποτέ το μικρό δαχτυλάκι της Μόνικα Μπελούτσι δεν θα τύχει των ίδιων προνομίων που θα τύχει το κεφάλι της ή η καρδιά  της ή ο πνεύμονάς της, όσο κι αν είναι μέρος του υπέροχου κορμιού της και ανήκει, θεωρητικά , σε αυτό. Για την Σαρλίζ Θέρον δεν γίνεται καν λόγος!