Πολιτική Θεολογία: από τον προφήτη Σαμουήλ ως τον Αυγουστίνο

Του Μάριου Νοβακόπουλου, Φοιτητή στο τμήμα Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Γιατί διαφέρει τόσο η σχέση θρησκείας και κράτους από χώρα σε χώρα, και γιατί η κατανόηση του πολιτικού Ισλάμ είναι τόσο δύσκολη για τους Δυτικούς; Η απάντηση βρίσκεται στις θεολογικές διαφορές κάθε πίστης, που διεμόρφωναν και διαμορφώνουν πολιτισμούς για αιώνες. Στο πρώτο μέρος αυτής της σειράς άρθρων εξετάζεται η διαπλοκή εξουσίας και πίστεως από το αρχαίο Ισραήλ ως τον ευρωπαϊκό και ρωμαϊκό Μεσαίωνα.

Πολλές θρησκείες, περισσότερες πολιτικές

Αλλού παρακμάζει, αλλού αναγεννιέται, κάπου επιστρέφει δυναμικά και συχνά αλλάζει. Η θρησκεία παραμένει σημαντικός παράγων διαμόρφωσης του παγκοσμίου πολιτισμού και άμεσης ή έμμεσης επιρροής στην πολιτική, την ηθική, τα κοινωνικά πρότυπα και το δημόσιο και ιδιωτικό βίο δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Η κατανόηση και η μελέτη της δεν ωφελούν μόνο στην ερμηνεία και εμπέδωση θρησκευτικών ή θρησκειογενών καταστάσεων: ακόμη και εκεί που η πίστη μοιάζει άσχετη με το θέμα (όπως η γεννητικότητα, η οικονομική ελευθερία και ο πόλεμος), το υπόστρωμα των κοινωνικών αντιλήψεων και συνθηκών σχεδόν πάντοτε είναι θρησκευτικό ή με έντονη θρησκευτική χροιά. Από το πολυθρησκευτικό Λονδίνο και την έντονα κοσμική Σουηδία ως την βαθιά πιστή Νότιο Ιταλία και την θεοκρατική Σαουδική Αραβία, οι θρησκευτικές διδασκαλίες -ή ο αποϊεροποιημένος απόχηος τους που έχει ενσωματωθεί ασυνείδητα στη συλλογική ηθική και ταυτότητα- ερμηνεύουν πάρα πολλά κοινωνικά φαινόμενα και την αντίδραση σε αυτά.

Μόνιµον πρόβληµα ο χαρακτηρισµός των Δυτικών «Εκκλησιών», του π. Γεωργίου Μεταλληνού

Άρθρο του π. Γεωργίου Μεταλληνού στον Ορθόδοξο Τύπο, 1/7/2016

1. Ἡ «καθ’ ἡμᾶς Ἀνατολή»

Ὁ ὅρος «Ἀνατολὴ» ὄχι τόσο στὴν γεωγραφική, ὅσο κυρίως στὴν πνευματικὴ διάστασή του, ἔλαβε σάρκα καὶ ὀστὰ σ’ ἀντιπαράθεση πρὸς τὸν ὅρο «∆ύση», ὅταν καὶ αὐτός, ξεπερνώντας τὴν γεωγραφική του σημασία, προσέλαβε πνευματικὸ περιεχόμενο. Ἀνατολὴ σημαίνει μετὰ τὸ σχίσμα τὸ γεωγραφικὸ καὶ πνευματικὸ χῶρο τῆς Ὀρθοδοξίας, τῆς πατερικῆς δηλαδὴ παραδόσεως, ἐνῶ ∆ύση τὸ γεωγραφικὸ καὶ πνευματικὸ χῶρο τῆς ἀλλοτριωμένης Χριστιανοσύνης, τοῦ Παπισμοῦ καὶ τῆς Μεταρρυθμίσεως. Ἡ Ἀνατολὴ ταυτίσθηκε μὲ τὴ Ρωμαιοσύνη, ἐνῶ ἡ ∆ύση μὲ τὴ Φραγκοσύνη.

Στὴ γλώσσα, συνεπῶς, τοῦ Γένους μας ὁ ὅρος Ἀνατολὴ ἔλαβε πνευματικὸ περιεχόμενο, χρησιμοποιεῖται δὲ καὶ ὡς ἐπίθετο γιὰ τὸν χαρακτηρισμὸ τῆς Ἐκκλησίας μας (Ἀνατολικὴ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία), ἡ ὁποία εἶναι κατὰ τὴν αὐτοσυνειδησία της ἡ μία καὶ μόνη Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, ὁ Ὁποῖος ἐπίσης στὴν ἐκκλησιαστικὴ γλῶσσα ὀνομάζεται «Ἀνατολή». Πρβλ. τὸ ἀπολυτίκιο τῶν Χριστουγέννων: «καὶ σὲ γιγνώσκειν ἐξ ὕψους Ἀνατολήν», ποὺ ἀναφέρεται στὸν.... «ἥλιον τῆς δικαιοσύνης» Χριστόν.

Ο Φώτης Κόντογλου για την δυσφήμηση του Χριστιανισμού από τον Παπισμό

Του Φώτη Κόντογλου,

Τὸ μέγα κατόρθωμα τοῦ Παπισμοῦ εἶναι τοῦτο: Κατώρθωσε νὰ δυσφημήσῃ τὸν Χριστὸν καὶ τὸν Χριστιανισμόν, ὅσον κανεὶς ἄλλος, εἰδωλολάτρης ἢ θεομπαίκτης. Ἔσπρωξε μυριάδας ἀνθρώπων εἰς τὴν ἀθεΐαν, καὶ εἶναι ὁ κυριώτερος ὑπεύθυνος τῆς ἀθεϊστικῆς φιλοσοφίας, εἰς τὴν Εὐρώπην, διότι οἱ πολλοὶ ἐνόμισαν ὅτι Χριστὸς καὶ Πάπας εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτό.