Η έλλειψη αυτοσεβασμού της κοινωνίας δεν επιτρέπει ελπίδες για ανάκαμψη

Του Νίκου Παππά, Αποφοίτου Πολ. Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ρήξη στις 10/12/2016

Η κοινωνία στην Ελλάδα βρίσκεται σε πλήρες αδιέξοδο. Δεν είναι κάτι καινούριο αυτό, η παρακμή της είχε ήδη ξεκινήσει από την εποχή της Βαυαροκρατίας, και συνεχίζεται σε όλη την διάρκεια της υπάρξεως του Ελλαδικού κρατιδίου. Όμως τα τελευταία χρόνια η παγκοσμιοποίηση έχει δηλητηριάσει βαθιά τους ανθρώπους, τις αξίες τους και την ταυτότητά τους. Αυτό χειροτέρεψε την κατάσταση και στην Ελλαδική κοινωνία.

Οι άνθρωποι χάνοντας τις συλλογικές τους ταυτότητες χάνουν και τον εαυτό τους, και μετέωροι βυθίζονται στην μοναξιά τους. Αυτή η μοναξιά κάνει τους ανθρώπους αγρίμια, με αποτέλεσμα να βλέπουμε παντού στην κοινωνία ανθρώπους άγριους, απολίτιστους, μίζερους και χαμένους στην άγνοιά τους. Σήμερα κανείς δεν επιζητεί την υστεροφημία, την δόξα και την τιμή, αλλά τα χρήματα, το βόλεμα και την ψευτο-ασφάλεια. Και την θεωρώ ψευτο-ασφάλεια διότι όσο ασφαλής και να είσαι οικονομικά, η έλλειψη ταυτότητος, νοήματος και σκοπού σε κατατρώει εσωτερικά όπου και να πας, ό,τι και να κάνεις, σαν το δηλητήριο που σιγά-σιγά σου τρώει τα σωθικά.

Αμερική: μια διχασμένη κοινωνία σε τεντωμένο σχοινί

Του Μάριου Νοβακόπουλου, Φοιτητή στο τμήμα Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Εθνολαϊκιστικός κεραυνός εν αιθρία

Τα νέα από τις αμερικανικές κάλπες τάραξαν όλον τον πλανήτη. Μία αναπάντεχη κοινωνική και ιδεολογική επανάσταση έστειλε τρομακτικές σεισμικές δονήσεις στα θεμέλια του διεθνούς πολιτικού και οικονομικού συστήματος. Ενάντια σε όλα τα προγνωστικά, ενάντια σε όλους τους μηχανισμούς διαμόρφωσης της κοινής γνώμης, τους οικονομικούς παράγοντες, τα πολιτικά και κομματικά δίκτυα, κάθε ιστορικό προηγούμενο και συμβατική ανάλυση, ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος Donald Trump κατέκτησε την προεδρία των ΗΠΑ. Η 8η Νοεμβρίου σίγουρα θα καταγραφεί στην ιστορία ως σημείο καμπής για την πολιτική και την ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών και του Δυτικού κόσμου, πιθανώς ως η κατακλείδα της μεταβατικής, μεταψυχροπολεμικής περιόδου και ο επίσημος ενταφιασμός του δόγματος του «τέλους της ιστορίας».

Ερωτήματα πάνω στην πορεία της μεταχριστιανικής Δύσης

Του Μάριου Νοβακόπουλου*

Το κείμενο αυτό είναι το πρώτο μίας σειράς άρθρων που στόχο έχουν να αναλύσουν την παρακμή του θρησκευτικού φαινομένου στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ και να εξετάσουν τυχόν συμβολή της υποχώρησης της παραδοσιακής θρησκευτικότητας με την πολύπλευρη κρίση που διέρχεται ο δυτικός πολιτισμός.

Η μακρά πορεία απομάγευσης της Δύσης

Η ανατολή του σύγχρονου κόσμου, της λεγόμενης νεωτερικής φάσης του δυτικού πολιτισμού, συνοδεύτηκε από πολλές και σφοδρές εσωτερικές συγκρούσεις, βάσει των αλλαγών στην σκέψη, τα ήθη και την κοινωνική οργάνωση και πρακτική.  Όλες οι αντιλήψεις, οι κοινωνικές συμβάσεις και οι ανθρώπινες σχέσεις τέθηκαν υπό εξέταση και αμφισβήτηση.  Όταν δε παλαιά και νέα σκέψη συνεκρούοντο, τότε ο επαναστατικός ζήλος της αλλαγής και τα αντιδραστικά αντανακλαστικά της συντήρησης προκαλούσαν βίαιες αναφλέξεις.  Από τις ισχυρότερες και κεντρικότερες αξίες του παλαιού κόσμου, που προκάλεσε τεράστια πάθη και υπήρξε σοβαρό ανάχωμα σε πολλές νεωτερικές προσπάθειες, υπήρξε η θρησκεία.

Κοινότητα Προσώπων, Έθνος Κοινοτήτων, Κοινότητα Εθνών

Απόσπασμα από το βιβλίο του Θεόδωρου Ζιάκα “Έθνος και Παράδοση”,

4.3.1. Το περιεκτικό κοινωνείν

Πρόσφορη αφετηρία, για μία συσχετιστική προσέγγιση των εννοιών έθνος καi κοινότητα, μας δίνει ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά του: Η οικογένεια και το χωριό ή η τοπική κοινότητα είναι είδη κοινότητας αναγκαία για το ζην. Η πόλις όμως είναι αναγκαία για το ευ ζην. Αν και άθροισμα επιμέρους κοινοτήτων, η πόλις τις υπερβαίνει ποιοτικά. Είναι το είδος κοινότητας που χρειάζεται για την πληρότητα του ζην και ευ ζην. Ενσαρκώνει, κατά την έκφραση του Βαγγέλη Κοροβίνη, το περιεκτικό κοινωνείν. Έχουμε δηλαδή μία ειδική μορφή συλλογικού: την περιεκτική κοινότητα.

Το νέο ιδεώδες της Δύσης και η προσήλωση στο φθαρτό

Άρθρο του Βασίλη Καραποστόλη στην εφημ. Βήμα,

Με πολλούς στεναγμούς ο δυτικός άνθρωπος ξαναγυρίζει σήμερα εκεί από όπου θέλησε να αποδράσει. Αναγκάζεται να ξαναμπεί στην τροχιά του μόχθου, την κυκλική κίνηση που τον έκανε κάποτε να ιδρώνει και να βαρυγκομά. Το είχε θεωρήσει σαν θεϊκή κατάρα να πρέπει να εξασφαλίζει με τέτοιους κόπους ακόμη και το δικαίωμα να αναπνέει, κι έφθασε να πιστέψει ότι ήταν το «αντίτιμο της αμαρτίας του». Για να ελαφρύνει το βάρος του αποφάσισε να γίνει πιστός: ήλπιζε έτσι ότι θα μαλακώσει η αυστηρότητα του Κριτή του και ότι θα μπορέσει κάποτε ως καλός προτεστάντης ή καθολικός να ζητήσει άφεση από τα κρίματά του.

Προτού απαντήσει στους αιτούντες ο Θεός, πρόλαβε και τους καθησύχασε ο καπιταλισμός. Τους έδωσε όλες τις ευκαιρίες για να ξεχαστούν, για να πείσουν τον εαυτό τους ότι χάρη στη σκληρή εργασία θα είχαν το προνόμιο να απολαύσουν χίλια δυο αγαθά και να περιμένουν ακόμη ότι τα χίλια θα γίνονταν πολύ περισσότερα. Χαλάλι ο κόπος, αφού η ζωή θα ανταμειβόταν με το παραπάνω. Ετσι η ζωή αναγορεύτηκε σε ύψιστο αγαθό. Λησμονήθηκε το ζήτημα της «σωτηρίας της ψυχής». Αφέθηκε στην άκρη κάθε έγνοια για το τι πρέπει να πράττει κανείς και ήρθε σε πρώτη μοίρα η μέριμνα για το πώς θα αυξηθούν τα ευχάριστα και πώς τα δυσάρεστα θα περιοριστούν στο ελάχιστο.

Tο πρόβλημα της κοινωνικής συνοχής, του Χρήστου Γιανναρά

Επιφυλλίδα Χρήστου Γιανναρά στην εφημερίδα Καθημερινή, 29/5/2016

Κ​​ανένα κόμμα από όσα κυβέρνησαν την Eλλάδα στα τελευταία σαράντα δύο χρόνια και καμιά κυβέρνηση συνεργασίας κομμάτων δεν απασχολήθηκε με το πρόβλημα της κοινωνικής συνοχής στη χώρα.

Tο θέμα αγνοήθηκε ολοκληρωτικά για μισό περίπου αιώνα, με αποτέλεσμα να απαιτούνται σήμερα στοιχειώδεις εξηγήσεις, τουλάχιστον για τη σημασία των λέξεων:

Tι θα πει «κοινωνική συνοχή»; H έκφραση ηχεί στις μέρες μας μάλλον σαν ηθικολογικό αιτούμενο ή σαν αμυντική της συλλογικότητας σκοπιμότητα: Aν χρειαστεί να αποτρέψουμε την εδαφική συρρίκνωση της κρατικής μας οντότητας, δηλαδή αν χρειαστεί να πολεμήσουμε ιταμούς εισβολείς, θα το κάνουμε γιατί; Για να διασώσουμε ένα κράτος που το ζούμε καθημερινά σαν εχθρό και μισητό αντίπαλο; Kράτος που χαρατσώνει ληστρικά το εξωφρενικά μεγαλύτερο ποσοστό των εισοδημάτων του μόχθου μας; Kράτος που κλέβει σαν κοινός λωποδύτης την αποταμιευμένη εγγύηση αξιοπρέπειας των γηρατειών ή της αρρώστιας μας; Θα θυσιάσουμε τη ζωή μας για ένα κράτος διεφθαρμένο και σάπιο ώς το μεδούλι, ταυτισμένο με τους αργόμισθους της κομματικής πελατείας, έρμαιο της εκμετάλλευσης μιας σπείρας «νταβατζήδων»;

Τα «άκρα» και η μη ύπαρξη πραγματικού επαναστατικού προτάγματος

του Νίκου Παππά, Φοιτητή Πολ. Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

   Όλοι αντιλαμβάνονται το αδιέξοδο του σημερινού συστήματος, όμως η σημερινή καθεστωτική διανόηση έχει φροντίσει να εμφανίσει το σύστημά της ως την κορωνίδα των συστημάτων. Έτσι, όταν λες «δεν μ’ αρέσει αυτό το σύστημα, θέλω κάτι διαφορετικό», η απάντηση που παίρνεις πάντοτε είναι... «και τί θες τότε; Χούντα; ή Αναρχία;», γεμίζοντάς σε επίτηδες ενοχές, και βάζοντάς σου ταμπέλες οι οποίες είναι η μία χειρότερη από την άλλη. Μάλιστα βαφτίζοντας το υπάρχον σύστημα δημοκρατικό, εξασφαλίζουν κατ’ αποκλειστικότητα την κοινωνική αναφορά του συστήματός τους, και εμφανίζουν όλα τα υπόλοιπα εχθρικά προς την «εξαιρετικά καλής ποιότητος ελευθερία» που παρέχει, και καλά, το σύστημά τους. 

Η σημειολογία της εξάρτησης

του Σταύρου Χριστοδούλου, φοιτητή Νομικής ΔΠΘ

Η ανεξαρτησία της σκέψης είναι η πιο αριστοκρατική υπερηφάνεια (Πλάτων)

«Εξαρτώμαι» σημαίνει αναρτώ εξ εμαυτού, δηλαδή υφίσταμαι ως επακολούθηση μιας άλλης κατάστασης την οποία δεν εξουσιάζω. Επιστημονικά δε, η εξάρτηση ορίζεται ως έντονη προσήλωση ενός ατόμου προς ένα αντικείμενο ή άλλο άτομο. Μάλιστα, ο εξαρτώμενος επικεντρώνει την ζωή του γύρω από το αντικείμενο της εξάρτησης του. Αποτελεί μια συνήθεια αυτοματοποιημένη, μια βαθειά και δυσβάσταχτη νόσο του συστήματος ανάγκης επιβραβεύσεως του εγκεφάλου. Ο σημερινός πολίτης δεν έχει μάθει να δρά, να πράττει, να λογίζεται ανεξάρτητα, δηλαδή αυτοβούλως, χωρίς ένα εξωτερικό σημείο αναφοράς «αποδεδειγμένου» κύρους. Βέβαια, δεν συνιστά καινό φαινόμενο, πάντοτε υφίστατο, χωρίς όμως να είναι κυρίαρχο. Επί τη ευκαιρία, ας αναλογιστούμε την χρήση αυθεντιών στο λόγο. Αν εξετάσει κανείς την αποσπασματική χρήση τους, είναι απαράδεκτος τρόπος πειθούς, αφού μια φράση ή πρόταση ενός αναγνωρισμένου κύρους προσώπου που διαφαίνεται να συμφωνεί με την τάδε ή δείνα θέση, δεν σημαίνει πως έχει και απόλυτο δίκιο στην συγκεκριμένη ειδικά καθορισμένη περίσταση. Κι όμως! Έχει δίκιο, γιατί δεν μπορεί αυτή η προσωπικότητα να έχει άδικο, ή γιατί είμαστε εν συγκρίσει προς την δημόσια άποψη εμφανώς κατώτεροι δια να κρίνουμε. Ποιος όμως είπε ότι η «λογική» έρχεται ως αποτέλεσμα της δημόσιας γνώμης και δεν κατατρέχει τις προσωπικές πνευματικές ικανότητες που οι πολλοί δεν έχουν δει ή δεν επιθυμούν να εκτιμήσουν σε μια προσωπικότητα; Συνεπώς, ένα παράδειγμα για τον φόβο της προσωπικής ευθύνης που μας καταβάλει, συνιστά αυτή η ανερμάτιστη προσκόλληση σε κάθε τύπου «δημόσια αναγνωρισμένες αυθεντίες».

Βλέπω την καταστροφή να έρχεται, αλλά...

Του Νίκου Παππά, Φοιτητή Πολ. Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Βλέπω την καταστροφή να έρχεται, αλλά δεν μπορώ να κάνω κάτι. Βλέπω την καταστροφή να έρχεται, αλλά δεν θέλω να κάνω κάτι. Βλέπω την καταστροφή να έρχεται, και τον κόσμο να πανηγυρίζει.

Για ποιον λοιπόν να θέλω να κάνω κάτι; Γι’ αυτόν που πανηγυρίζει για το αβέβαιό του αύριο, που μπορεί να τον οδηγήσει ακόμη και στον θάνατο; Όχι, δεν έχουν την επίγνωση του κινδύνου, αν ήταν έτσι θα ήταν πνευματικώς σεβαστό και θαυμαστό (όπως οι μοναχοί στο Άγιο Όρος που φτιάχνουν γεμάτοι χαρά το σταυρό που θα στολίζει τον τάφο τους, καρτερώντας την πολυπόθητη συνάντησή τους με τον πλάστη). Εδώ όμως κοροϊδεύουν τον ίδιο τους τον εαυτό. Όχι, ούτε κατά διάνοια δεν ήταν καλύτερη επιλογή το ναι, όμως αυτό είναι μια άλλη κουβέντα.

Σιατίστης Παύλος: ''ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ ΤΟΣΗ ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ''

Του Σεβ. Μητροπολίτου Σισανίου και Σιατίστης Παύλου

Πρίν ἀπό σαράντα περίπου χρόνια παρουσιάστηκε τό πρῶτο κροῦσμα ναρκωτικῶν μέσα σέ σχολεῖο. Καί τότε ἄρχισαν οἱ γεμᾶτες ὑποκρισία συσκέψεις καί οἱ τηλεοπτικές καί ραδιοφωνικές συζητήσεις, οἱ στρογγυλές καί οἱ τετράγωνες τράπεζες, γιά νά συζητήσουν καί νά μελετήσουν τό γεγονός.

Δημοσιογράφοι, εἰδικοί καί ἀνειδίκευτοι νά συζητοῦν καί νά προσπαθοῦν τάχα νά διερευνήσουν τό «φρικτό» γεγονός.

Ἔνιωσα τότε μιά ἀηδία καί μιά ἀγανάκτηση μαζί γιά ὅλους πού, ἐνῶ ἦταν οἱ κύριοι ὑπαίτιοι τοῦ γεγονότος παρίσταναν τούς ἀθώους καί ἐνῶ ἦταν οἱ περισσότεροι «προαγωγοί», τώρα ἐπιχειροῦσαν νά κάνουν τούς θεραπευτές.

Ἔγραψα λοιπόν καί ἐγώ τότε σέ τοπική ἐφημερίδα ἕνα κείμενο μέ μιά σκληρή εἰρωνία. «Ὥστε ἀνησυχήσατε! Μιλᾶτε σοβαρά! Μά τί ἄλλο κάνετε ὅλοι ἐσεῖς, ὁ καθένας ἀπό τήν πλευρά του, ἐδῶ καί μιά δεκαετία ἀπό τό νά γκρεμίζετε ὅλα τά ἀναχώματα πού θά μποροῦσαν νά ἐμποδίσουν τήν εἰσβολή τῶν ναρκωτικῶν στά σχολεῖα; Εἰρωνευθήκατε ὅλες τίς ἀξίες! Χλευάσατε τήν πίστη καί τήν ἀρετή! Τώρα μπορεῖτε νά εἶσθε ὑπερήφανοι. Πετύχατε τόν στόχο σας. Τά ναρκωτικά μπῆκαν ἐπί τέλους στά σχολεῖα καί ἀπό ἐδῶ καί πέρα θά γίνουν κυρίαρχο στοιχεῖο στήν ζωή τους»!

Αὐτά ἔγραφα τότε καί λυπᾶμαι πού ὁ χρόνος μέ δικαίωσε.

Cybernomads και η επέλαση των Διαδικυτακών Κυβερνοβαρβάρων

Γιώργος Στάμκος

Ο νεοβάρβαρος «δεν θεωρεί τίποτε μόνιμο. Όμως, γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, βλέπει παντού έναν δρόμο. Εκεί όπου οι άλλοι συναντούν τείχη ή βουνά, ακόμη κι εκεί, αυτός βλέπει έναν δρόμο. Επειδή όμως βλέπει έναν δρόμο παντού, είναι αναγκασμένος πάντα να αφανίζει τα πράγματα στο πέρασμα τους… Επειδή βλέπει δρόμους παντού τοποθετείται πάντα στα σταυροδρόμια» Walter Benjamin

Πριν από έναν αιώνα ο Νίτσε αναρωτιόταν: «Πρόβλημα: που είναι οι βάρβαροι του εικοστού αιώνα; Προφανώς θα εμφανιστούν και θα εδραιωθούν μέσα από νέες κοινωνικές τάσεις». Και είχε δίκιο. Οι νέοι βάρβαροι, που θα μας απελευθερώσουν από τη βελούδινη σκλαβιά του μοντέρνου κόσμου, είναι εδώ. Μια νέα νομαδική ορδή, μια μεταμοντέρνα φυλή βαρβάρων έχει ήδη εμφανιστεί για να κατακλύσει και να «εκκενώσει» την Αυτοκρατορία. «Σε κάθε δρόμο υπάρχει ένας άγνωστος που ονειρεύεται να γίνει κάποιος. Είναι ένας άνθρωπος μόνος, εγκαταλειμμένος απ’ όλους, που προσπαθεί απεγνωσμένα να αποδείξει πως υπάρχει», είχε ειπωθεί στην ταινία Ταξιτζής. Οι νέοι βάρβαροι γεννιούνται μέσα στην μοναξιά και στην αποξένωση των μεγαλουπόλεων. Είναι όμως βάρβαροι του «γλυκού νερού».

Selfies και η γενιά του ναρκισισμού

Η ιστορία του Νάρκισσου, με τις διάφορες εκδοχές της, είναι μία από τις δημοφιλέστερες της μυθολογίας. Ο νέος από τη Βοιωτία, θαμπωμένος από την ομορφιά του που καθρεφτίζεται στο νερό, πεθαίνει από μαρασμό εξαιτίας του ανικανοποίητου έρωτα προς τον ίδιο του τον εαυτό. Ο ναρκισσισμός, η εμμονική αυταρέσκεια που μπορεί να καταλήξει σε πάθηση, δεν είναι κάτι καινούργιο. Υπάρχει από τότε που ο άνθρωπος πρωτοσυνάντησε το είδωλό του. Σήμερα, όμως, που ο καθένας ανεβάζει δεκάδες είδωλά του χάρη στην κατάρα και ευλογία των social media, ο ναρκισσισμός, εκτός από υπαρκτός, είναι και ψηφιακός. Οι διαταραχές που προκαλούνται από τη μανία της εξαντλητικής αυτοφωτογράφισης και της online υπερέκθεσης απασχολεί όλο και πιο συχνά τα ψυχιατρικά συνέδρια, με τους ειδικούς να επιμένουν ότι η υπέρμετρη προσήλωση στο «εγώ και ο εαυτός μου», εκτός από γραφική, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να αποδειχθεί και επικίνδυνη.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ

Γράφει ο Θεόδωρος Λάσκαρης

                                                 

                 "Αντιπροσωπεύω την παράδοση, με την οποία τα έθνη παραμένουν  

              σε όλη την διάσταση των αιώνων. Αν η φωνή μου έχει οποιαδήποτε

                αξία, κύριοι, δεν είναι επειδή είναι δικιά μου : αλλά γιατί είναι     

               η  φωνή των πατέρων μας." 

         "Η αρχή της νομιμοποίησης ενός ηγέτη  δεν πρέπει να βασίζεται

                                      στη λαϊκή θέληση, αλλά στις δίκαιες πράξεις του."

                                                                                                    Juan  Donoso  Cortés

 Πήρα την απόφαση να γράψω αυτό το άρθρο, διότι πιστεύω ότι ήλθε πλέον το πλήρωμα του χρόνου, για να αποκτήσουν (η μάλλον να ξαναβρούν) οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί μία πολιτική  θεολογία. Δεν είναι δυνατόν, να υπόκεινται ακόμη στην δικτατορία του νέο-γνωστικισμού, που επέβαλε την απόσχιση του Θεολογικού από την κοσμική πραγματικότητα, που εξοβέλισε στα τάρταρα εκείνο το στοιχείο που έδινε νόημα, τάξη και  ελπίδα στο γήινο γίγνεσθαι, δηλαδή το στοιχείο της «Μάγευσης» του κόσμου, για να χρησιμοποιήσω την ορολογία του Μαξ Βέμπερ. Δεν επιτρέπεται πλέον οι διάφοροι πολιτικάντηδες να στρέφονται προς τους χριστιανούς λέγοντας τους: «Εσείς στις εκκλησίες σας· για τα γήινα αποφασίζουμε εμείς».

Η σήψη της μόδας στην σημερινή κοινωνία

Η σήψη της μόδας στην σημερινή κοινωνία

Είναι προφανές πως στις μέρες μας, ο ευτελισμός της μόδας αποτελεί πολλές φορές αντικείμενο συζήτησης και ταυτόχρονα προβληματισμού των ατόμων. Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί στην χώρα μας και όχι μόνο μια υιοθέτηση μη υγιεινών στάσεων στην μόδα, πράγμα το οποίο έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις.

Τρεις ιεράρχες και μαρξισμός

Πρόσφατα η Εκκλησία και, υποτίθεται, η Πολιτεία υπό τη νέα της ηγεσία τίμησαν τους τρεις μέγιστους φωστήρες προστάτες της παιδείας. Ο νέος υπουργός των οικονομικών, όχι βέβαια στα πλαίσια του εορτασμού των Πατέρων, αλλά αντιμέτωπος με τη σοβούσα οικονομική κρίση, για την αναστροφή της οποίας μικρή πιθανότητα δίνω, τόνισε ότι τάσσεται υπέρ του λιτού βίου αλλά εναντίον της λιτότητας. Δεν σπεύδω να θεωρήσω ταυτολογία τον «λιτό βίο» και τη «λιτότητα» κατά το λαϊκό «όχι Γιάννης, Γιαννάκης». Ο λιτός βίος είναι η ελεύθερη επιλογή ολιγαρκούς προσώπου, το οποίο αντιπαλεύει προς την άκρως καταναλωτική περιρρέουσα ατμόσφαιρα έχοντας ως στήριγμά του την πίστη του (όχι κατ’ αποκλειστικότητα τη χριστιανική) ή την ιδεολογία του. Λιτότητα είναι η έξωθεν επιβολή λιτού βίου μέσω του στραγγαλισμού του εισοδήματος και, συνεπώς, της αγοραστικής δύναμης του προσώπου, το οποίο τότε τυραννά η επιθυμία, ακόμη και όταν αυτό καλύπτει τις βασικές βιοτικές του ανάγκες. Έχω σοβαρές αμφιβολίες, για το αν έχει κατά νουν ο υπουργός τη διάκριση, που μόλις παρατέθηκε. Ασφαλώς θα την είχε, αν μεταξύ άλλων είχε μελετήσει και την οικονομική θεωρία των Τριών Ιεραρχών, πράγμα για το οποίο πολύ αμφιβάλλω, καθώς ούτε οι πλείστοι των κατ’ όνομα χριστιανών έχουμε μελετήσει και γι’ αυτό έχουμε καταστεί αθύρματα του καταναλωτικού τρόπου ζωής!

Αποσπάσματα από τον Ελληνικό πολιτισμό του Ίωνος Δραγούμη

Ο Ίων Δραγούμης

"Σκοπός εκείνων που έφτειασαν το νέο κράτος ήταν (..) να ξαναπιάσει ο Ρωμηός τη διοίκηση του κράτους του που είχε πρωτεύουσα την Πόλη και να ξανακαθίσει Έλληνας βασιλιάς στο θρόνο των Παλαιολόγων. Μα οι περιστάσες, η σχετική αδυναμία των αρχηγών και οι μεγάλοι της γης έτσι το θέλησαν και αντί να γίνει, σύμφωνα με τη θέληση του λαού το κράτος της μεγάλης ιδέας, έγινε ένα μικρό ελληνικό κράτος στο μέρος που είχε ανθίσει η αρχαία Ελλάδα. Το ελληνικό όνειρο ίσως να περιορίστηκε προπάντων από την ευρωπαϊκή αντίληψη την ξεπαρμένη τότε από μια νεογέννητη φωτοβολή του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Μόνο οι Ρώσοι, με το να μην έχουν κλασσική μόρφωση, ένοιωθαν σωστά ποιο ήταν αλήθεια το ελληνικό όραμα, και αυτοί δεν είχαν λόγους να το σπρώξουν να γίνει πράμα, απεναντίας το έτρεμαν. Και οι Τούρκοι όμως, που δεν τους εσκότιζαν το μυαλό οι πιο αρχαίες ιστορίες, κι αυτοί ήξεραν καλά το τι εγύρευε το ξυπνημένο πια έθνος των Ρωμαίων, γιατί το θυμόντουσαν και οι ίδιοι - δεν είχαν περάσει και πολλά χρόνια - πως από αυτό το έθνος, το βασιλικό, επήραν την Πόλη, και αυτό το ίδιο θα θελήσει μια μέρα πάλι να τους την ξαναπάρει.

Δoύλος – Μισθωτός – Φίλος (Σημειώσεις ελληνορθόδοξης ανθρωπολογίας)

Θεόδωρος Ι. Ζιάκας

Οι άνθρωποι όταν «κάνουν το καλό» κατευθύνονται από διάφορα ψυχικά «κίνητρα». Ανάλογα με τα «κίνητρά» τους η ελληνορθόδοξη παράδοση τους διακρίνει σε τύπους ή «τάξεις».

Στην πρώτη τάξη τοποθετεί αυτόν που κάνει το καλό από φόβο. Στην δεύτερη εκείνον που κάνει το καλό επειδή θα αμειφθεί. Στην τρίτη τάξη βάζει εκείνον που κάνει το καλό από αγάπη. Δούλος, Μισθωτός, Φίλος είναι τα ονόματά τους.

Ας εξετάσουμε το ερώτημα: τι είδους κοινωνία αντιστοιχεί στον καθένα από τους τρεις αυτούς τύπους; Το ερώτημα είναι νόμιμο διότι ο άνθρωπος είναι ον κοινωνικό, «ζώον πολιτικόν», το δε νόημα του «καλού» επίσης κοινωνικό.

Πρόταση: Ο Δούλος φτιάχνει κολεκτιβιστική-δουλοκτητική κοινωνία, ο Μισθωτός ατομοκεντρική κοινωνία περιορισμένης ελευθερίας και ο Φίλος μια κοινωνία προσωποκεντρική με καθολική την ελευθερία.