Το πολιτικό πρόβλημα του Ορθοδόξου πολιτισμού τον 21ο αιώνα

Μάριος Νοβακόπουλος (Αντίβαρο)

Σε μια εποχή πλανητικού μετασχηματισμού, ο ορθόδοξος κόσμος στέκεται διαιρεμένος και αποπροσανατολισμένος ανάμεσα στην παρακμάζουσα αλλά ακόμη κυρίαρχη Δύση και τις ανερχόμενες δυνάμεις του Νότου και της Άπω Ανατολής.  Η κρίση του 20ου αιώνα ανήκει πια στο παρελθόν, όμως οι ξένες εξαρτήσεις, η έλλειψη οράματος, η δημογραφική καχεξία και η αμφιλεγόμενη στάση της Ρωσίας δημιουργεί προβληματισμούς για το μέλλον.

Κατά τη μακρά  του ιστορία ο ορθόδοξος χριστιανισμός, γεννημένος στην ελληνίζουσα λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου και ανεπτυγμένος στο διανοητικό περιβάλλον της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, εξαπλώθηκε σε μια μεγάλη χωρική έκταση από τις νότιες ελλαδικές άκρες ως τις παγωμένες ακτές του βορειοδυτικού Ειρηνικού ωκεανού.  Τα μεταβυζαντινά έθνητης βαλκανικής χερσονήσου και του Καυκάσου, μαζί με την ευαγγελισμένη Ρωσία, αποτέλεσαν τον πολιτικό και πολιτισμικό πυρήνα του χώρου αυτού. 

Πολιτική Θεολογία: από τον προφήτη Σαμουήλ ως τον Αυγουστίνο

Του Μάριου Νοβακόπουλου, Φοιτητή στο τμήμα Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Γιατί διαφέρει τόσο η σχέση θρησκείας και κράτους από χώρα σε χώρα, και γιατί η κατανόηση του πολιτικού Ισλάμ είναι τόσο δύσκολη για τους Δυτικούς; Η απάντηση βρίσκεται στις θεολογικές διαφορές κάθε πίστης, που διεμόρφωναν και διαμορφώνουν πολιτισμούς για αιώνες. Στο πρώτο μέρος αυτής της σειράς άρθρων εξετάζεται η διαπλοκή εξουσίας και πίστεως από το αρχαίο Ισραήλ ως τον ευρωπαϊκό και ρωμαϊκό Μεσαίωνα.

Πολλές θρησκείες, περισσότερες πολιτικές

Αλλού παρακμάζει, αλλού αναγεννιέται, κάπου επιστρέφει δυναμικά και συχνά αλλάζει. Η θρησκεία παραμένει σημαντικός παράγων διαμόρφωσης του παγκοσμίου πολιτισμού και άμεσης ή έμμεσης επιρροής στην πολιτική, την ηθική, τα κοινωνικά πρότυπα και το δημόσιο και ιδιωτικό βίο δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Η κατανόηση και η μελέτη της δεν ωφελούν μόνο στην ερμηνεία και εμπέδωση θρησκευτικών ή θρησκειογενών καταστάσεων: ακόμη και εκεί που η πίστη μοιάζει άσχετη με το θέμα (όπως η γεννητικότητα, η οικονομική ελευθερία και ο πόλεμος), το υπόστρωμα των κοινωνικών αντιλήψεων και συνθηκών σχεδόν πάντοτε είναι θρησκευτικό ή με έντονη θρησκευτική χροιά. Από το πολυθρησκευτικό Λονδίνο και την έντονα κοσμική Σουηδία ως την βαθιά πιστή Νότιο Ιταλία και την θεοκρατική Σαουδική Αραβία, οι θρησκευτικές διδασκαλίες -ή ο αποϊεροποιημένος απόχηος τους που έχει ενσωματωθεί ασυνείδητα στη συλλογική ηθική και ταυτότητα- ερμηνεύουν πάρα πολλά κοινωνικά φαινόμενα και την αντίδραση σε αυτά.

Ορθόδοξη Εκκλησία και Διαφωτισμός

Άρθρο του Γιώργου Καραμπελιά στο περιοδικό Ρήξη (τ. 27),

Έχει κατά κόρον τονιστεί ότι η μεταφορά στις ελληνικές συνθήκες του διπόλου της αντιπαράθεσης «διαφωτισμού»-εκκλησίας και η ερμηνεία της σύγχρονης ιστορίας μας με βάση αυτό είναι μανιχαϊστική, παρόλο που υπήρξε οπωσδήποτε ένας βαθμός αντιπαράθεσης. Στην Ελλάδα σε όλη τη μακρά περίοδο της νεώτερης ιστορίας της, ιδιαίτερα μετά την Άλωση, η ύπαρξη του εθνικού ζητήματος και ο ημιαποικιακός χαρακτήρας της, διαμορφώνει άλλου τύπου συσχετισμούς και αντιπαραθέσεις. Η μεταβολή μιας «δευτερεύουσας αντίθεσης» σε κυρίαρχη σκοπεύει ακριβώς στην απόκρυψη της κυρίαρχης αντίθεσης.

Η εκκλησία στις συνθήκες της υποδούλωσης, αλλά ήδη από το 1204 και μετά, συνιστά, εκούσα ή άκουσα, στοιχείο ενοποιητικό και διαμορφωτικό της ελληνικής ταυτότητας, προπαντός μέσω της ιδεολογικής γλωσσικής και διοικητικής ενοποίησης των ορθόδοξων ραγιάδων. Ο Δημοσθένης Δανιηλίδης, φανατικός πολέμιος της εκκλησιαστικής ιεραρχίας υπέρμαχος του νεολληνικού και διαφωτισμένου εθνισμού θα γράψει μολοντούτο:

ΒΙΝΤΕΟ - Οικουμενικά, θεολογικά και πολιτιστικά διλήμματα για την σύγχρονη Ορθοδοξία

Ομιλία του π. Νικολάου Λουδοβίκου στο πατάρι του βιβλιοπωλείου “Εν Πλω”,

Ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος (προσκεκλημένος του “Αντίφωνου”, στο πατάρι του βιβλιοπωλείου “Εν Πλω”) αφού ορίσει την Εκκλησία ως τον χώρο όπου ανατέλλει η ομορφιά των πραγμάτων, μας εισάγει στη φιλοσοφική αναζήτηση προσδιορίζοντας τον άνθρωπο ως το όλον αυτού: Ως ενότητα της ψυχής με το σώμα, την επιθυμία,το ασυνείδητο, τη σχέση, τη βούληση – ίσως ακόμα και με τον ναρκισσισμό του…

Στα πλαίσια μάλιστα ενός εαυτού που (σήμερα, σε αντίθεση προς την αρχαία εποχή) επιζητεί να μη γνωρίζει όρια: Λαχταρά δηλαδή τη απειροσύνη της εικόνας του Θεού απ’ άκρου σ’ άκρο της υπάρξεώς του!

Μόνιµον πρόβληµα ο χαρακτηρισµός των Δυτικών «Εκκλησιών», του π. Γεωργίου Μεταλληνού

Άρθρο του π. Γεωργίου Μεταλληνού στον Ορθόδοξο Τύπο, 1/7/2016

1. Ἡ «καθ’ ἡμᾶς Ἀνατολή»

Ὁ ὅρος «Ἀνατολὴ» ὄχι τόσο στὴν γεωγραφική, ὅσο κυρίως στὴν πνευματικὴ διάστασή του, ἔλαβε σάρκα καὶ ὀστὰ σ’ ἀντιπαράθεση πρὸς τὸν ὅρο «∆ύση», ὅταν καὶ αὐτός, ξεπερνώντας τὴν γεωγραφική του σημασία, προσέλαβε πνευματικὸ περιεχόμενο. Ἀνατολὴ σημαίνει μετὰ τὸ σχίσμα τὸ γεωγραφικὸ καὶ πνευματικὸ χῶρο τῆς Ὀρθοδοξίας, τῆς πατερικῆς δηλαδὴ παραδόσεως, ἐνῶ ∆ύση τὸ γεωγραφικὸ καὶ πνευματικὸ χῶρο τῆς ἀλλοτριωμένης Χριστιανοσύνης, τοῦ Παπισμοῦ καὶ τῆς Μεταρρυθμίσεως. Ἡ Ἀνατολὴ ταυτίσθηκε μὲ τὴ Ρωμαιοσύνη, ἐνῶ ἡ ∆ύση μὲ τὴ Φραγκοσύνη.

Στὴ γλώσσα, συνεπῶς, τοῦ Γένους μας ὁ ὅρος Ἀνατολὴ ἔλαβε πνευματικὸ περιεχόμενο, χρησιμοποιεῖται δὲ καὶ ὡς ἐπίθετο γιὰ τὸν χαρακτηρισμὸ τῆς Ἐκκλησίας μας (Ἀνατολικὴ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία), ἡ ὁποία εἶναι κατὰ τὴν αὐτοσυνειδησία της ἡ μία καὶ μόνη Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, ὁ Ὁποῖος ἐπίσης στὴν ἐκκλησιαστικὴ γλῶσσα ὀνομάζεται «Ἀνατολή». Πρβλ. τὸ ἀπολυτίκιο τῶν Χριστουγέννων: «καὶ σὲ γιγνώσκειν ἐξ ὕψους Ἀνατολήν», ποὺ ἀναφέρεται στὸν.... «ἥλιον τῆς δικαιοσύνης» Χριστόν.

ΒΙΝΤΕΟ: Γιατί Ελληνισμός και Ορθοδοξία πάνε μαζί (π. Γ. Μεταλληνός & Κων. Χολέβας)

Δυο εξαιρετικές ομιλίες του πατρός Γ. Μεταλληνού και του Κωνσταντίνου Χολέβα το 2007,

Τα λόγια αυτά παραμένουν επίκαιρα, μιας και η αλήθεια όχι απλώς δεν "παλιώνει", αλλά στις στιγμές που βιώνει η χώρα γίνεται και κυρίαρχη έννοια, καθώς ισοπεδώθηκαν όλα τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα.

Προς βοήθειά σας, πριν δείτε το βίντεο, φτιάξαμε έναν “κορμό”, με τα βασικά θέματα της ομιλίας.

Καλή θέαση του βίντεο, στα πρώτα 38 λεπτά, θα έχετε λύσει πολλές απορίες σας…

Η συνάντηση Ελληνισμού και Ορθοδοξίας ως θαύμα.

Τι είναι ο Ελληνισμός, τι είναι η Ορθοδοξία;

Ο Ελληνισμός δεν άλλαξε ταυτότητα, αλλά μετέστρεψε.

Ο Ελληνισμός είναι ότι υψηλότερο και φωτεινότερο γέννησε ο κόσμος

Pεαλισμός μαρτυρίας – όχι ιδεολογήματα, του Χρήστου Γιανναρά

Επιφυλλίδα του Χρήστου Γιανναρά στην εφημ. Καθημερινή, 26/6/16

 

Δ​​εν προδίδει σοβαρότητα να οργανώνουμε «Mεγάλη Σύνοδο» των Oρθόδοξων ανά τον κόσμο Eκκλησιών, χωρίς να έχουμε διασαφήσει ποια είναι τα στοιχεία ή γνωρίσματα που καθιστούν μια τοπική χριστιανική Eκκλησία «Oρθόδοξη»: Eίναι η πιστότητα στο «γράμμα» κάποιων ιδεολογικών «αρχών» (δογμάτων), πιστότητα σε κείμενα - πηγές μιας ιδεολογίας; Eίναι η εκκλησιαστική «Oρθοδοξία» το αντίστοιχο της μαρξιστικής ή της φροϋδικής «ορθοδοξίας»; 

Mήπως είναι εθνική ιδιότητα η εκκλησιαστική Oρθοδοξία: η από αιώνων πολλών «επικρατούσα θρησκεία» σε ένα έθνος - κράτος, φολκλορικό στοιχείο ταυτισμένο με την ιστορική ιδιοπροσωπία και τη συναισθηματική ιδιοσυγκρασία ή τους παγιωμένους εθισμούς ενός λαού; Σήμερα μιλάμε για «ορθόδοξες εκκλησίες», που διακρίνονται με κριτήρια την εθνικότητα: ρωσική, σερβική, βουλγαρική, ελλαδική κ.λπ. εκκλησία. Tις χαρακτηρίζουμε «αυτοκέφαλες», που σημαίνει την απόλυτη αυτονομία και αυτοτέλεια της καθεμιάς, με μοναδικό κοινό γνώρισμα: τη σύμπτωση σε κάποιες ιδεολογικές παραδοχές. [H γλώσσα η εκφραστική της κοινωνίας της εμπειρίας (λειτουργική δραματουργία, λειτουργικό μέλος, ζωγραφική, αρχιτεκτονική, η πρακτική της εξομολόγησης, της μετοχής στην Eυχαριστία) έχουν τόσο παραλλάξει σε κάθε εθνική εκκλησία, που δύσκολα μπορεί πια να μιλήσει κανείς για ομοείδεια]. H ιστορική πραγματικότητα θα δικαιολογούσε να μιλάμε για Oμοσπονδία εθνικών εκκλησιών, ακριβώς όπως στον Προτεσταντισμό.

«Mεγάλη Σύνοδος»: η αντίφαση εγγενής, του Χρήστου Γιανναρά

Επιφυλλίδα του Χρήστου Γιανναρά στην εφημ. Καθημερινή, 19/6/16

Πριν δέκα περίπου μέρες, το πρώτο κανάλι της κρατικής τηλεόρασης θέλησε να ενημερώσει την ελληνική κοινή γνώμη για την «Aγία και Mεγάλη Σύνοδο των ανά τον κόσμο Oρθόδοξων Eκκλησιών» – αυτήν που αρχίζει σήμερα τις εργασίες της στο Kολυμπάρι της Kρήτης.

Kάλεσε το κανάλι για τον σκοπό αυτόν σε συζήτηση δύο πανεπιστημιακούς καθηγητές (διεθνολόγους ή περίπου) και δύο δημοσιογράφους – με έναν τρίτο, εξειδικευμένον στη δημοσιογραφική εκκλησιαστική ειδησεογραφία, που παρενέβαινε από το εξωτερικό. Στόχος ήταν να πληροφορηθεί η ελλαδική κοινωνία για ποια αιτία και με ποιο σκοπό συγκαλείται αυτή η σύνοδος, κατά τι ενδιαφέρουν η σύγκλησή της και οι στόχοι της τον σημερινό άνθρωπο, ποιες συνέπειες μπορεί να προκύψουν για τους ορθόδοξους χριστιανικούς πληθυσμούς και τις σχέσεις τους με την υπόλοιπη Xριστιανοσύνη.

Κοράνι στην Αγία Σοφία: Πρόκληση ή ανοησία; του Σαράντου Καργάκου

Άρθρο του Σαράντου Καργάκου στην εφημ. Real News στις 12/6/16,

Οι Τούρκοι θαρρούν ότι ο πλανήτης φτιάχτηκε για να τους φιλοξενήσει. Κι όταν αντιμετωπίζουν κρίσεις, καταφεύγουν στις προκλήσεις. Αυτό δεν πρέπει καθόλου να μας εκπλήσσει. Είναι παλαιά τακτική. Αυτή τη στιγμή η Τουρκία έχει αυτο-απομονωθεί. Περιβάλλεται από χώρες ιστορικά εχθρικές, με τις οποίες βρίσκεται ξανά σε τριβές. Επιπλέον, έχει αποκοπεί από τους παραδοσιακούς συμμάχους της (Γερμανούς - Αμερικανούς) και ουσιαστικά βρίσκεται ante bellum με τον μεγαλύτερό της εχθρό, τη Ρωσία. 

Συνεπώς, η πρόσφατη ανάγνωση εδαφίων εντός της Αγίας Σοφίας, ιερό κέντρο όλης της Χριστιανοσύνης, που από την εποχή του Κεμάλ έχει μετασχηματισθεί σε μουσείο, σε τούτο μόνο αποσκοπεί: να αποστραφεί η προσοχή του τουρκικού λαού από τα μεγάλα εσωτερικά και εξωτερικά προβλήματα που τον ταλανίζουν και να στραφεί προς μία θρησκευτική κατεύθυνση για να ικανοποιηθεί το θρησκευτικό μένος των Τούρκων μουσουλμάνων και να σταλεί ένα μήνυμα απειλής εναντίον της Ελλάδος, που αποτελεί -έτσι θεωρούν- τον πλέον αδύνατο κρίκο των αντιπάλων της χώρας του Ερντογάν.

Η συνάντηση του Χριστιανισμού με τον Ελληνισμό και ο νέος κόσμος, του π. Γ. Μεταλληνού

Άρθρο του π. Γεωργίου Μεταλληνού στο περιοδικό Ορθόδοξη Αλήθεια,

Η μνήμη του Αποστόλου των Εθνών και του Ελληνισμού Παύλου (29 Ιουνίου) επικαιροποιεί τη γέννηση του κόσμου της χριστιανοσύνης ως Σώματος Χριστού και «εν Χριστώ» κοινωνίας.

Η συνάντηση Ελληνισμού και Χριστιανισμού άρχισε στην Παλαιστίνη, για να ολοκληρωθεί στον ιστορικό ελλαδικό χώρο.

Δίκαια έχει χαρακτηριστεί «θαύμα», διότι οδήγησε στην εμφάνιση μιας «νέας εποχής» για ολόκληρο τον κόσμο, θεμελιωμένης στην άκτιστη χάρη του Αγίου Πνεύματος (Πεντηκοστή, 33 μ.Χ.) και στην ελληνικότητα, ό,τι υψηλότερο και εκλεκτότερο παρήγαγε ο κόσμος στη λυτρωτική αναζήτησή του.

Ετσι άρχισε η σύζευξη των δύο αυτών παγκόσμιων μεγεθών ως θεανθρώπινη ένωση στην Ορθοδοξία των αγίων μας Πατέρων.

Πατήρ Ιωάννης Ρωμανίδης: "Το ρωμαΐικόν φιλότιμον έγινε δουλοπρέπεια"

Απόσπασμα από το βιβλίο του π. Ιωάννου Ρωμανίδου «Ρωμῃοσύνη»,

Τό ρωμαΐικον φιλότιμον μετετράπῃ εἰς γραικυλιστικήν ἀφέλειαν ἐξ αίτίας τῆς ἐσφαλμένης ὑψηλῆς ἐκτιμήσεως καί τῆς ἀβασίμου ἐμπιστοσύνης τοῦ Γραικοῦ εἰς τόν δυτικόν πολιτισμόν. Ὁ νεοέλληνας μέ τήν ἐμπιστοσύνην του εἰς τό ἀνύπαρκτον φιλότιμον τῶν ξένων ἔχει τήν πνευματική δομή τοῦ προδότου. Ἀρκεῖ νά τοῦ δοθῆ ἡ εὐκαιρία νά συνάψῃ φιλίαν μέ «φιλότιμον φιλέλληνα». Ἀπό πατριωτικόν ἐνθουσιασμόν θα θελήσῃ νά ὠφελήσῃ καί νά σώσῃ τήν Ἑλλαδίτσα του καί νά ἐξασφαλίσῃ τήν ὑποστήριξιν τοῦ φιλέλληνος τούτου, τοῦ τά λέγει ὅλα.

Βυζαντινή Αυτοκρατορία -ή Βυζαντινή Πολιτεία;

Του Brian Patrick Mitchell*,

(Μετάφραση: Νίκος Παππάς, Φοιτητής Πολ. Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο)

Σχετικά με το βιβλίο «The Byzantine Republic: People and Power in New Rome», Αντώνης Καλδέλλης, Harvard University Press

Τα διδακτικά βιβλία λένε ότι η Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν μια θεοκρατική απολυταρχία ενώνοντας εκκλησία και κράτος κάτω από έναν παντοδύναμο αυτοκράτορα, ο οποίος θεωρούταν από τους Βυζαντινούς ο αντιβασιλέας και ο εφημέριος του Θεού. Δεν βγάζει νόημα αυτό, λέει ο Αντώνης Καλδέλλης, καθηγητής κλασικής φιλολογίας στο πανεπιστήμιο του Οχάιο. Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν η συνέχεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ακόμη και της Ρωμαϊκής Πολιτείας (Republic). Η πολιτική της ιδεολογία ήταν θεμελιωδώς κοσμική και στηριζόταν στην αρχαία Ρωμαϊκή ρεπουμπλικανική πεποίθηση ότι η κυβέρνηση υπάρχει για να εξυπηρετεί το κοινό καλό. Οι άνθρωποί της δεν είχαν πλέον έννομο ρόλο στην εκλογή των ηγετών ή των νομοθετών, αλλά συχνά έπαιζαν έξω-νομικό ρόλο στην εκλογή ή καθαίρεση Αυτοκρατόρων, των οποίων η νομιμότητα εξαρτιότανε από την δημοτικότητά του, κι όχι στην απαίτηση μιας Θείας ή συνταγματικής ορθότητας. Ως εκ τούτου, οι Αυτοκράτορες κυβερνούσαν με ρεαλισμό κι όχι με φανατισμό, συχνά απογοητεύοντας την εκκλησία και ευχαριστώντας τους ανθρώπους.

Κομνηνεία αναγέννηση: ο βυζαντινός πολιτισμός του 12ου αιώνα

Του Μάριου Νοβακόπουλου, Φοιτητή στο τμήμα Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Η σημαντική οικονομική, πολιτική και στρατιωτική ανάκαμψη του Βυζαντίου την εποχή των Κομνηνών δε θα μπορούσε παρά να συνοδευτεί από μια εκπληκτική άνοδο σε επίπεδο τέχνης και πολιτισμού. Μπορεί οι ορθόδοξοι αυτοκράτορες να αποθάρρυναν, ακόμη και να εδίωξαν τις δυνάμεις που προωθούσαν την αναγέννηση των αρχαιοελληνικών φιλοσοφικών ιδεών του αριστοτελισμού και του πλατωνισμού, αλλά το Βυζαντινό κράτος παρέμενε ο φωτοδότης της Ευρώπης όσον αφορά το αρχαιοελληνικό και το ρωμαϊκό πνεύμα.

Γενικά η αρχαιοελληνική γραμματεία αντιμετωπιζόταν με διάφορους τρόπους. Αρκετοί φανατικοί χριστιανοί την αποστρέφονταν, αλλά η επίσημη γραμμή της αυτοκρατορίας ήταν διαφορετική. Ο Όμηρος, οι αρχαίοι ιστορικοί και πολλοί φιλόσοφοι (όσοι τουλάχιστον επιτρέπονταν από την Εκκλησία) μελετούνταν με μεγάλη σπουδή και επιμέλεια. Η πριγκίπισσα Άννα Κομνηνή καυχιόταν πως είχε άριστη γνώση των αρχαίων ελληνικών συγγραμμάτων. Η Κωνσταντινούπολη ήταν γεμάτη με αρχαιοελληνικά αγάλματα.

Μνημονεύοντας τη Βασιλεύουσα

Του Μιχάλη Ρέττου,

"Το δε την πόλιν σοι δούναι ούτε τ' εμόν εστίν οΰτ' άλλου των κατοικούντων εν αυτή. Κοινή γαρ γνώμη πάντες αυτοπροαιρέτως αποθανούμεν και ου φεισόμεθα της ζωής ημών"

Σαν σήμερα 29/5/1453 η πόλη του φωτός, η Κωνσταντινούπολη αλώνεται από τα στρατεύματα του Μωάμεθ του Β' του Πορθητή. Υπήρξε επί 1.058 χρόνια η πρωτεύουσα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Υπήρξε η πόλη που συνέδεσε Ανατολή και Δύση, Ευρώπη και Ασία, τον Εύξεινο Πόντο με το Αιγαίο και τη Μεσόγειο και επιβίωσε διαρκώς αμυνόμενη αντιμετωπίζοντας αδιάκοπα μία σωρεία φύλων, φυλών και εθνοτήτων που απειλούσαν τη τάξη της διεθνούς ασφάλειας και νομιμότητας (Pax Romana - Christiana)που αυτή εκπροσωπούσε.

Εάν επιλάθωμαί σου, Ιερουσαλήμ

Άρθρο του Ιωάννου Νεονάκη στην ιστοσελίδα www.huffingtonpost.gr

Σε μία μέρα θα γευτούμε και πάλι την πίκρα του «Εάλω η Πόλις». Είναι όμως για μας μια ευκαιρία αναστοχασμού και κάποιων ίσως απαραίτητων αφετηριακών σκέψεων αναφορικά με το ποιοί πραγματικά είμαστε και ποιά η σημερινή μας θέση. Οι Έλληνες και ειδικά οι Ορθόδοξοι, στις μέρες μας βρίσκονται σε μια δυσκολία διάκρισης εννοιών και προσδιορισμού ταυτοτήτων. Είναι μια κατάσταση δύσκολη, μια κατάσταση συγχύσεως, η οποία σαφώς αποδυναμώνει την προσωπική τους, εσωτερική, αλλά και τη συλλογική τους συνοχή. Είναι μια κρίση, η οποία ασφαλώς εμποδίζει το βηματισμό και τη δυναμική της πορείας τους, μπορεί όμως να αποτελέσει και ευκαιρία επαναπροσδιορισμού της νοηματοδότησης της ζωή τους.

28 Μαΐου 1453 - Η δραματική τελευταία νύχτα πριν την Άλωση και ο λόγος του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου

Άρθρο του Θάνου Δασκαλοθανάση στο vizantinaistorika.blogspot.gr

Δευτέρα 28 Μαΐου

Η μέρα ξεκίνησε με μια παράξενη ησυχία. Οι Τούρκοι ξεκουράζονταν και προετοιμάζονταν για την τελική επίθεση. Μέσα στα τείχη η κούραση και η υπερένταση των τελευταίων ημερών θα εκδηλωθεί με αψιμαχίες και αμοιβαίες κατηγορίες μεταξύ Ελλήνων, Βενετών και Γενοβέζων. Θα υπάρξει σοβαρό επεισόδιο ανάμεσα στον Ιουστινιάνη και στον Λουκά Νοταρά, σχετικά με την ανάγκη της μεταφοράς κανονιών από τη ζώνη ευθύνης του Νοταρά στο Μεσοτείχιον, όπου αναμενόταν σφοδρή επίθεση. Ο Κωνσταντίνος, κουρασμένος όσο ποτέ, θα επέμβει κατευναστικά για μια ακόμη φορά. Ωστόσο, κάτω από αυτήν την εικόνα της διχόνοιας και της απελπισίας, οι πολιορκημένοι όλοι μαζί θα δώσουν τον καλύτερο τους εαυτό για την άμυνα της τελευταίας ημέρας. Από το πρωί ο Κωνσταντίνος, ο Ιοuστινιάνης, ο κάθε αξιωματικός στον τομέα της ευθύνης του, κάνουν τις τελευταίες προπαρασκευές. Στο φράγμα του Κεράτιου η αλυσίδα ελέγχεται και τα πλοία παρατάσσονται σε θέση μάχης.

Περί της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, Εγκύκλιος Μητροπολίτου Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικολάου

Εγκύκλιος (117η) Μητροπολίτου Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικολάου,

Πρὸς τοὺς εὐλαβεῖς ἐφημερίους

καὶ τὸν εὐσεβῆ λαὸ τῆς καθ’ ἡμᾶς ἱερᾶς Μητροπόλεως

Ἀγαπητοὶ πατέρες καὶ ἀδελφοί,

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!

Ἀσφαλῶς θὰ ἔχετε πληροφορηθεῖ ὅτι τὴν Κυριακὴ τῆς Πεντηκοστῆς καὶ γιὰ ἕνα περίπου δεκαήμερο πρόκειται νὰ συνέλθει στὴν Κρήτη ἡ, ὅπως ὀνομάζεται, Ἁγία καὶ Μεγάλη Σύνοδος. Ἡ Σύνοδος αὐτὴ εἶναι Πανορθόδοξος, μὲ ἄλλα λόγια συμμετέχουν ὅλες οἱ Ὀρθόδοξες Αὐτοκέφαλες Ἐκκλησίες μὲ ἀντιπροσωπεῖες τους ἐξ ἀρχιερέων, ἔχοντας ἐπικεφαλῆς τοὺς προέδρους τους, δηλαδὴ τοὺς Πατριάρχες καὶ Ἀρχιεπισκόπους τους. Μερικοὶ τῆς δίνουν χαρακτῆρα Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ἂν καὶ γιὰ κάποιους λόγους, ἰδίως τελευταῖα, ἀποφεύγουν νὰ τὴν ὀνομάσουν ἔτσι. Ἡ Σύνοδος αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη ἴσως τέτοιου μεγέθους στὴ δεύτερη χιλιετία, δηλαδὴ ἡ μόνη μετὰ τὴν ἀπόσχιση τῆς Ρώμης ἀπὸ τὴν ἑνότητα τῶν ὑπολοίπων Ἐκκλησιῶν, ἤτοι ἀπὸ τὸ σῶμα τῆς Μιᾶς, Ἁγίας Καθολικῆς καὶ Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, ὅπως ὁμολογοῦμε στὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως. Ἀντιλαμβάνεται λοιπὸν κανεὶς τὴ βαρύτητά της καὶ τὶς ἐλπίδες καὶ προσδοκίες ποὺ ἡ σύγκλησή της γεννᾶ. Ὡς ἐκ τούτου, θεωρῶ μέγιστη ποιμαντικὴ εὐθύνη μου νὰ ἀπευθυνθῶ σὲ σᾶς, γιὰ νὰ σᾶς ἐνημερώσω γιὰ τὸ ἦθος καὶ τὴ σημασία της, διότι ὁ λαὸς κατὰ τὴν ἐκκλησιαστική μας παράδοση δὲν εἶναι ἁπλὸς θεατὴς τῶν τεκταινομένων, ἀλλὰ συμμετέχει μὲ τὴν προσευχή, τὸν λόγο του ἢ καὶ τὴν ὑγιῆ ἀντίδρασή του στὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας.

ΒΙΝΤΕΟ - Γ. Κοντογιώργης: "Ο Ελληνισμός, ο Χριστιανισμός, η Οικουμένη και ο νεότερος κόσμος"

Διάλεξη του καθηγητού Γεωργίου Κοντογιώργη στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Ασπροπύργου,

Διάλεξη του Ομότιμου Καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης και πρώην Πρύτανη του Παντείου Πανεπιστημίου κ. Γιώργου Κοντογιώργη με θέμα «Ο Ελληνισμός, ο Χριστιανισμός, η Οικουμένη και ο νεότερος κόσμος», η οποία έγινε στις 18.4.2016 στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Ασπροπύργου.

Δείτε παρακάτω την εξαιρετική ομιλία του καθηγητού, η οποία μεταδόθηκε από τον τηλεοπτικό δίαυλο Attica:

H δυναμική των κριτηρίων ποιότητας, του Χρήστου Γιανναρά

Επιφυλλίδα Χρήστου Γιανναρά στην εφημερίδα Καθημερινή, 8/5/2016

Υ​​πάρχει ρεαλιστική προοπτική να ξεπεραστεί η κρίση που μαστίζει τη χώρα μας – η κρίση που συνεχώς γιγαντώνεται σαν χιονοστιβάδα, πέντε τουλάχιστον χρόνια τώρα;

Tα αρνητικά προγνωστικά είναι ολοφάνερα για όποιον δεν αρνείται να τα δει:

Στη διαχείριση της κρίσης έχουν δοκιμαστεί όλα τα κόμματα του πολιτικού μας φάσματος – όλα, εκτός από τις περιπτώσεις ψυχοπαθολογικής ιδεοληψίας ή κατάφωρης γραφικότητας. Tα κόμματα που έχουν δοκιμαστεί, έχουν όλα εξευτελιστικά αποτύχει, ακόμα και αλλάζοντας αρχηγούς. Aποδείχτηκαν όλα απολύτως εξομοιωμένα στη νοοτροπία και στις πρακτικές. Oλα διαβρωμένα ώς το μεδούλι από την επάρατο εθνική μας νόσο: κάθε κυβέρνηση (χωρίς καμιά ποτέ εξαίρεση) να υποτάσσει τα πάντα στο κυνηγητό της επανεκλογής της.

Σαν σήμερα η εμφάνιση του Τιμίου Σταυρού στον Μεγάλο Κωνσταντίνο

Σαν σήμερα η Ανάμνηση του εν τω ουρανώ φανέντος σημείου του Τιμίου Σταυρού επί Κωνσταντίνου

Η πρώτη εμφάνιση του Τιμίου Σταυρού έγινε στο Μεγάλο Κωνσταντίνο, με το θριαμβευτικό έμβλημα της νίκης: «ἐν τούτῳ νίκα». Η εμφάνιση αυτή έγινε στις 7 Μαΐου 346 μ.Χ., κατά μια των ημερών της Πεντηκοστής. Ήταν η ώρα (βυζαντινή) τρίτη, όταν ξαφνικά στον ουρανό φάνηκε ο Τίμιος και Ζωοποιός Σταυρός, σχηματισμένος από εκθαμβωτικό φως, πάνω από το Γολγοθά, μέχρι και το όρος των Ελαίων.