"Είμαστε ένας λαός με παλικαρίσια ψυχή, που κράτησε τα βαθιά κοιτάσματα της μνήμης του σε καιρούς ακμής και σε αιώνες διωγμών και άδειων λόγων. Τώρα που ο τριγυρινός μας κόσμος μοιάζει να θέλει να μας κάνει τρόφιμους ενός οικουμενικού πανδοχείου, θα την απαρνηθούμε άραγε αυτή τη μνήμη; Θα το παραδεχτούμε τάχα να γίνουμε απόκληροι"

Γιώργος Σεφέρης

Πέμπτη, 7 Ιουλίου 2016

Ζήσιμος Λορεντζάτος (το 1968): "Όσο ζούμε με δανεικά, δεν είναι δυνατό να αλλάξομε νοοτροπία"

Απόσπασμα από την Collactanea (1968) του Ζήσιμου Λορεντζάτου,


Εκείνο που θα έπρεπε να μας απασχολεί όλους και που δεν απασχολεί κανέναν (κανέναν από τους διανοούμενους), είναι πως ζούμε με δανεικά στην κυριολεξία, πως δεν κερδίζουμε τη ζωή μας. Μας ζουν. Αν δεν το καταλάβομε αυτό, δεν κάνομε τίποτα, Από εκεί πρέπει να αρχίσει οποιαδήποτε κίνηση για ενδεχόμενη γενικότερη αλλαγή στην Ελλάδα.

Όσο ζούμε με δανεικά, όσο χρωστάμε στους άλλους τη ζωή μας, δεν είναι δυνατό να αλλάξομε νοοτροπία. Κανένας άνθρωπος που ζει με δανεικά δεν είναι της προκοπής. Το ίδιο κανένας λαός ή κράτος. Προπαντός με αιώνια δανεικά σαν εμάς¨ (γιατί κάποτε μπορεί να παρουσιαστεί μεγάλη ανάγκη, αν και μια μοναχά φορά μπορεί να σημάνει κακή αρχή). 


Πρέπει να πληρώσομε κάποτε τα χρωστούμενα - τα χρωστουμέικα, όπως λεν οι Μανιάτες - ή να βάλομε σοβαρά πλώρη για την πληρωμή τους και να ξαναρχίσομε από την αρχή, δίχως χρέη. Για να μπορεί να έχει ο λόγος μας πέραση και η υπογραφή μας τιμή, δηλαδή κάποια αξία.

Πρέπει να καταλάβομε πως οι άλλοι δεν χρωστούν τίποτα να μας ζουν εμάς, και πως κάθε φορά που προσφέρεται η λύση αυτή, να μας ζουν ή να μας δανείζουν, κάθε φορά θάβεται το ενδεχόμενο να βγούμε από τον φαύλο κύκλο στο φως μιας έντιμης και σχετικά ανεξάρτητης ζωής (λέω σχετικά ανεξάρτητης, μια και είμαστε πολύ μικρό κράτος). Δεν μπορούμε ad infinitum να καταναλώνομε περισσότερα από όσα παράγομε, να μπάζομε περισσότερα από όσα βγάζομε.

Πρέπει να πουλάμε αρκετά στους άλλους, ώστε να αγοράζομε αρκετά - αυτά που μας χρειάζονται ή που μας επιτρέπουν τα οικονομικά μας - από τους άλλους. Είναι κακή συνήθεια τα δανεικά. Και σχετίζεται άμεσα με το πρόσωπο του κάθε λαού, του κάθε ατόμου, όπως το τόνισε μια φορά ο Καβάφης στον E.M. Forster.

Κάποια μέρα οι δανειστάδες της Ελλάδας που δεν παίρνουν πίσω τα λεφτά τους, αλλά πάντα μοναχά ένα ποσοστό από το χρέος - δανειζόμαστε ακόμα και για τους τόκους από τα δάνεια - μπορεί να μας πουν (αν και αυτό είναι αμφίβολο - για άλλους πάλι λόγους) πως πρέπει να σταματήσει αυτή η ωραία μηχανή και πως να φροντίσομε εμείς για τη σωτηρία μας (όπως και πρέπει να φροντίσομε).

Εμείς δεν χρειάζεται να περιμένομε τους δανειστάδες να μας το πουν αυτό (αυτοί έχουν το χαβά τους). Πρέπει εμείς να το διακηρύξομε ως άμεσο σκοπό μας, διαφορετικά θα πηγαίνομε στον φούντο. Η σωτηρία μας θα γίνει από εμάς, δε θα γίνει από τους άλλους. Αν ποτέ γίνει.

Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα Στην αράδα

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Μας ενδιαφέρουν οι άποψεις σας και οι διαφωνίες σας.
Ο γόνιμος διάλογος μας κάνει όλους πιο σοφούς.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...